Dag- en weekbladen

[Selectie 2021. Zie ook blogs].

De Stentor, 15 september 2021

Contact/Achterhoek Nieuws, 15 september 2021

De Stentor, 11 september 2011

 




De Stentor, 22 juli 2021

Kleurige verrassing in het buitengebied tussen Deventer en Olst: Herma’s theetuin trekt bezoekers van heinde en verre. ,,Het is eigenlijk één grote oefening.”

Aarzelend lopen de vriendinnen Sietske Rozendal uit Arnhem en Corrie Post uit Haarlem de tuin in, nadat ze hun fietsen bij de ingang hebben gestald. ,,We hadden een route uitgezet om de kunstobjecten van de IJsselbiënnale te bekijken”, vertelt Sietske. ,,Maar door het hoge water vaart het pontje niet. We hebben ook al natte voeten gehaald. Dus zijn we maar deze kant op gefietst.”

Langs de Bockhorsterstraat, in het buitengebied tussen Olst en Deventer, zagen ze het bordje bij de theetuin van Herma Schmutzler. Ze nemen plaats, drinken een kopje koffie, eten een plakje cake en wandelen ‘het paradijs’ in. ,,Wat een prachtige bloemen, geweldig!”

Herma (56) woont in Lettele en dus niet hier, er staat alleen een pipowagen waarin ze kan schuilen. ,,We zijn een paar jaar geleden verhuisd, daarvóór woonden we in Deventer.” In die stad studeerde ze tropische landbouw. Bloemen waren niet echt haar ding. ,,Ik was meer gericht op biologische, kleinschalige landbouw, de sociale kant daarvan ook. Heb een tijdje op een boerderij gewerkt en wilde zelf boer worden. Op een dag vroeg een dame iemand die haar kon helpen in de tuin. Niet meteen iets voor mij, maar ik ging toch kijken.” Herma herinnert zich het als de dag van gisteren: ,,Mijn mond viel open. Dat dit bestaat, dat er zulke planten zijn! Daarna ging het snel. Binnen twee maanden begon ik een hoveniersopleiding, liep stage bij Mien Ruys en Piet Oudolf. Een baan vinden daarna bleek moeilijk, toen ben ik voor mezelf begonnen.”

,,Ik woonde sinds mijn studententijd op een oude boerderij hier in de buurt. Ben gewoon allemaal plantjes gaan uitproberen, ik vermeerderde ze, maakte kleine borders in kistjes. En die zette ik op een fiets aan de weg.” Herma’s Border – zo heet haar bedrijf – was geboren.

Met haar man ging ze in Deventer wonen, hij adviseerde haar bij boeren in de omgeving aan te bellen om te vragen of ze in de schuur plek over hadden voor Herma’s planten in de winter. ,,De eerste dag kreeg ik alleen afwijzingen, ik kwam gedeprimeerd thuis. Maar… alle mensen die nee zeggen, brengen je uiteindelijk bij degene die ja zegt. De volgende dag bleek een boer ruimte te hebben en hij vroeg ook nog: wil je een stukje grond?” Dat was, in 2006, de geboorte van de theetuin, die nu bezoekers uit het hele land trekt. ,,Laatst nog mensen uit Maastricht. Echt genieten hier, zeiden ze. Maar ook gewoon uit de buurt komen ze. Je kunt vriend van de theetuin worden. Het aantal bezoekers maakt me niet zoveel uit. Als het er weinig zijn, heb je soms fijne gesprekken.”

Jarenlang runde ze naast haar hovenierswerk en de bezoekerstuin ook een eigen kwekerij met extra aandacht voor schaduwplanten. ,,Dat werd te veel. Als je vijftig bent geweest, dan kun je minder aan. Het duurde best lang voordat ik een punt zette achter de kwekerij. Loslaten is iets wat ik heb moeten leren. En ik doe nu niet meer alles alleen in de tuin, ik heb hulp van vrijwilligers. Heb er zelfs al twee keer aan kunnen bijdragen dat iemand weer op de arbeidsmarkt terecht kon na hier vrijwilligerswerk te hebben gedaan.” Daar moet niet licht over worden gedacht:  ,,Een voor publiek toegankelijke tuin is wat anders dan een tuin voor jezelf: alles moet er steeds pico bello bij staan. Een tuin is enerzijds rustgevend. Maar ondertussen gebeurt er natuurlijk heel veel.”

Daar bedoelt ze niet alleen het harde werken mee, maar óók de verrassingen die de natuur kan bieden. ,,Vorig jaar zat hier een koninginnenpage, en de kolibrievlinder is ook geweest. Daar ben ik in de loop der jaren meer op gaan letten.” Het wemelt in de kleurrijke borders van de bijen. De fijne botergele bloemen van de akeleiruit lijken zelf te zoemen.

,,De tuin is eigenlijk één grote oefening”, zegt Herma. Toeval speelt een rol: ,,Ik heb die haag daar om praktische reden een stuk lager gemaakt, is-ie makkelijker bij te houden. Het niet voorziene effect: vanaf dat bankje kunnen de bezoekers nu heel ver de velden in kijken.” Ze wijst naar een oranje bloeiende nagelkruidsoort, blíjft gespitst op de nieuwste ontwikkelingen in kwekersland, maar  toch net iets minder dan in het begin. ,,Ik heb vaak gedacht: het is niet goed genoeg. Vanuit mijn pipowagen hoorde ik eens een bezoeker zeggen: ‘Wow, wat een sfeer zeg.’ En iemand anders zei: ‘Wat leuk dat je dit met ons deelt.’ Ik besefte: het hoeft niet allemaal perfect.”

Een verschil met voorgaande jaren: ,,Het regent zo veel dat ik niet hoef te sproeien. Dat wórdt voor me gedaan. De kleuren zijn zo mooi. Van elke plant op zich en van de planten samen. Daar heb ik zo’n passie voor. Combinaties maken van planten, uitzoeken welke plant bij welke andere past. Ik ken de planten door en door.”

De theetuin is dagelijks geopend. Van mei tot en met augustus is Herma zelf aanwezig. Op vrijdag is er dan tussen 11.00 tot 16.00 uur thee, koffie en gebak.

Informatie: he

 


De Stentor, 20 juli 2021

Eeuwenlang was de Sint-Martinuskerk in Warnsveld voor jong en oud ,,de enige plek waar het niet stonk en niet grauw en bruin was”, zegt dominee Liesbeth Burger. ,,Er was altijd iets te zien, altijd mooie muziek te horen.” ‘Altijd’ wil het geval van de Martinuskerk zeggen: zo’n duizend jaar.

Dat wordt dit én volgend jaar gevierd. Corona schopte de planning nogal in de war, maar twee weken geleden kon dan toch de door Burger geleide jubileumfeestdienst plaatsvinden. De kerk zat met meer dan honderd mensen vol. Ze hadden geluk. ,,Het was net in het ene weekend voordat dit soort bijeenkomsten door corona weer onmogelijk werden.”

Aan de muur van de consistoriekamer hangt een kopie van een oorkonde waarin Godeboldus, bisschop van Utrecht, de kerk in Warnsveld schenkt aan het kapittel van Sint-Pieter. De oorkonde is van 1121, dat is dit jaar exact duizend, o nee, wacht eens even: exact negenhonderd jaar geleden. Hoe zit dat?

Sandra Boogert van de feestcommissie: ,,De oorkonde bevat de eerste vermelding van de kerk in een document. Maar de kerk stond er toen al een tijdje.” Commissielid Henk Mulder heeft zich ‘vastgebeten in de geschiedenis’: ,,De oorkonde vertelt dat de Martinuskerk een belangrijke kerk voor de hele omgeving was. Vorden, Eefde, Gorssel, Almen hadden geen eigen kerk, daarvoor moesten de gelovigen naar Warnsveld.” Dat was de situatie in het jaar van de oorkonde. Het staat wel vast dat het toen al zeker honderd jaar zo ging.

Van oudsher ligt de grond waarop de kerk is gebouwd een stukje hoger dan de omgeving. ,,Letterlijk en figuurlijk het middelpunt van het dorp”, zegt Boogert. ,,Dat is dan ook onze slogan: duizend jaar middelpunt.”

,,En dat echt tot op de dag van vandaag”, vult dominee Burger aan. ,,Over het Kerkepad komen tegenwoordig asielzoekers naar de Martinuskerk. Ik heb hier al Iraniërs mogen dopen. Die hebben bovendien mooie ideeën over het kerkgebouw, dat ze van buiten ontoegankelijk vinden overkomen. Misschien moet er glas in de deuren?” In het kader van het duizendjaarfeest is in het gebouw een tentoonstelling te zien met onder meer schilderijen van de Martinuskerk, bijvoorbeeld van de Zutphense kunstenaar Herman Dijkjans. Mulder wijst op een paar flink uit de kluiten gewassen kloostermoppen, afkomstig van het in 1582 door de IJssel verzwolgen kerkje in Wichmond – ook behorend tot de boeiende lokale kerkgeschiedenis en daarom onderdeel van de expositie.

‘Wat is de schat van de kerk?’ was de vraag die dominee Burger in haar bijdrage centraal stelde. Haar conclusie: ,,De schat zit niet in de stenen. De schat van de kerk, dat zijn jullie. Het zit in de mensen. Tegelijkertijd kun je niet zonder gebouw. Als je geen vorm hebt, vervliegt de inhoud.”

Burger wijst op het belang van rituelen: ,,Bij het begin, de kruispunten en het einde van het leven. Bij de feesten en bij het verdriet. Daar zijn we voor, daar zijn we goed in. We hebben een rijke traditie, die, in steeds aangepaste vorm, nog eeuwen mee kan.”

De kliko van de dominee

De tentoonstelling in de Sint-Martinuskerk is dinsdag tot en met vrijdag te bezichtigen. Verder is een fietstocht uitgestippeld langs belangrijke plekken in de uitgestrekte Warnsveldse parochie. Op stapel staan onder meer nog een openluchtspel en een middeleeuwse maaltijd.

En het is de bedoeling dat de inhoud van een 18e-eeuwse beerput van een van Liesbeth Burgers voorgangers, dominee Engelbert Willem Verbeek, wordt geëxposeerd. Zeg maar: diens kliko. ,,De restanten van porseleinen kopjes vertellen iets over zijn levensstandaard”, zegt commissielid Henk Mulder. Burger: ,,Er zijn geen botten gevonden, wel eierschalen. Hij was dus waarschijnlijk vegetariër, net als ik.”

Stadsarcheoloog Michel Groothedde houdt op maandag 4 oktober een lezing over de geschiedenis van de kerk.

 


Contact Bronckhorst-Noord, 6 juli 2021


De Stentor, 19 juni 2021


De Stentor, 4 juni 2021


AN-DG_6--

Contact Zutphen-Warnsveld, 19 mei 2021


ExpositieDeLunetteVerhaalAbPongers

De Stentor, 4 mei 2021


De Stentor, 1 mei 2021


De Stentor, 31 maart 2021


Contact Zutphen/Warnsveld, 31 maart 2021

(NB: de naam van rabbijn Tamarah Bedima was in een eerdere versie niet correct gespeld).


             Contact, Bronckhorst-Noord, 16 feb 2021


De Stentor, editie Salland, 13 feb. 2021


De Stentor, Zutphen / Achterhoek, 30 jan 2021


 


(De Stentor, 20 januari 2021)



[Selectie artikelen 2020]

klik op artikelen voor goede leesbaarheid

 

De Stentor, 7 dec. 2020

 

Berkelbode, 1 sep 2020

De Stentor, 26 aug 2020

De Stentor, 20 aug 2020De Stentor, 14 aug 2020

De Stentor, 22 juli 2020

klikken om te vergroten

\